Έρευνα και Βιώσιμη Εκμετάλλευση Ορυκτών Πόρων
ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Ίδρυση και Κανονισμός
Το ΠΜΣ με τίτλο "Έρευνα και Βιώσιμη Εκμετάλλευση Ορυκτών Πόρων" υποστηρίζεται από το Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ). Η ίδρυση του Προγράμματος εγκρίθηκε από την 5η συνεδρίαση της Συγκλήτου του ΕΚΠΑ στις 4-2-2026.
Γνωστικό αντικείμενο του ΠΜΣ αποτελεί το επιστημονικό πεδίο της κοιτασματολογίας το οποίο περιλαμβάνει την έρευνα, την εξόρυξη τη διαχείριση, και την βιώσιμη εκμετάλλευση των ορυκτών πρώτων υλών (μεταλλικών, ενεργειακών, βιομηχανικών και λοιπών ορυκτών πόρων).
Σκοπός του ΠΜΣ
Σκοπός του ΠΜΣ είναι η κάλυψη των σύγχρονων απαιτήσεων παραγωγής εξειδικευμένου επιστημονικού προσωπικού, η παροχή υψηλού επιπέδου επιστημονικής και τεχνολογικής κατάρτισης, καθώς και στην προετοιμασία της επόμενης γενιάς ερευνητών και στελεχών η οποία θα μπορεί να ανταπεξέλθει επιτυχώς στην πολυπλοκότητα των προβλημάτων που ανακύπτουν σε κάθε σύγχρονο τομέα δραστηριότητας και αφορά στους τομείς της έρευνας εντοπισμού, εξόρυξης, εκμετάλλευσης και βιώσιμης διαχείρισης των ορυκτών πόρων
Μαθησιακά αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του Προγράμματος οι απόφοιτοι θα είναι ικανοί να:
αναπτύξουν και να εφαρμόσουν καινοτόμες ιδέες, σε πλαίσιο βασικής και κυρίως εφαρμοσμένης έρευνας στις ΟΠΥ, βάσει των γνώσεων και των δεξιοτήτων που θα έχουν αποκτήσει,
επιλύσουν προβλήματα στην Έρευνα και Βιώσιμη Εκμετάλλευση Ορυκτών Πόρων, σε νέα ή μη οικεία περιβάλλοντα και καταστάσεις σε ευρύτερο διεπιστημονικό πλαίσιο,
ενσωματώσουν τη γνώση και ενεργοποιήσουν τις δεξιότητές τους με ολοκληρωμένο τρόπο σε πολύπλοκες καταστάσεις, έτσι ώστε να μπορούν να τεκμηριώσουν την κρίση τους και να λάβουν αποφάσεις με μερική πληρότητα σε στοιχεία και δεδομένα.
να διαχειριστούν τις σύγχρονες προκλήσεις στον τομέα της έρευνας, αξιολόγησης, και εκμετάλλευσης των ορυκτών πρώτων υλών, λαμβάνοντας υπόψη περιβαλλοντικούς, οικονομικούς και κοινωνικούς παράγοντες.
Ο Τίτλος Σπουδών
Το ΠΜΣ απονέμει Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) στην «Έρευνα και Βιώσιμη Εκμετάλλευση Ορυκτών Πόρων» (MSc) που αφορά την εμβάθυνση στις γεωεπιστήμες και στις σύγχρονες τεχνικές και τεχνολογίες έρευνας εντοπισμού και αξιολόγησης ορυκτών πρώτων υλών, τη μελέτη των σύγχρονων μεθόδων διαχείρισης και βιώσιμης εκμετάλλευσης των ορυκτών πρώτων υλών, την κατανόηση της νομοθεσίας και των πολιτικών που σχετίζονται με κοιτασματολογική έρευνα ,την εξορυκτική βιομηχανία, εν γένει τη μεταλλευτική και τη βιώσιμη ανάπτυξη, την εκπαίδευση σε σύγχρονες τεχνικές ανάλυσης δεδομένων και γεωχωρικής απεικόνισης στην κοιτασματολογική έρευνα και τη βιώσιμη εκμετάλλευση ορυκτών πρώτων υλών την ανάπτυξη κριτικής σκέψης και δεξιοτήτων λήψης αποφάσεων για βιώσιμη και υπεύθυνη διαχείριση των ορυκτών πόρων (90 ECTS).
Διάρκεια Φοίτησης
Η χρονική διάρκεια φοίτησης στο ΠΜΣ που οδηγεί στη λήψη Μεταπτυχιακού Διπλώματος Σπουδών (Μ.Δ.Σ.) ορίζεται σε τρία (3) ακαδημαϊκά εξάμηνα, στα οποία περιλαμβάνεται και ο χρόνος εκπόνησης διπλωματικής εργασίας.
Όργανα Διοίκησης του ΠΜΣ
Αρμόδια όργανα για τη λειτουργία του ΠΜΣ σύμφωνα με το νόμο 4957/2022 και τον Κανονισμό Δεύτερου και Τρίτου Κύκλου Σπουδών του Ιδρύματος, είναι:
Σε επίπεδο Ιδρύματος, η Επιτροπή Μεταπτυχιακών Σπουδών και η Σύγκλητος.
Σε επίπεδο Τμήματος, η Συνέλευση του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος, της οποίας αρμοδιότητες, μεταξύ άλλων, είναι να:
ορίζει τον/ην Διευθυντή/τρια και τα μέλη της Συντονιστικής Επιτροπής κάθε ΠΜΣ του Τμήματος,
συγκροτεί Επιτροπές για την αξιολόγηση των αιτήσεων των υποψήφιων μεταπτυχιακών φοιτητών και εγκρίνει την εγγραφή αυτών στο ΠΜΣ,
αναθέτει το διδακτικό έργο μεταξύ των διδασκόντων του ΠΜΣ και δύναται να αναθέτει επικουρικό διδακτικό έργο σε ΠΜΣ στους υποψήφιους διδάκτορες του Τμήματος ή της Σχολής, υπό την επίβλεψη διδάσκοντος του ΠΜΣ.
συγκροτεί εξεταστικές επιτροπές για την εξέταση των διπλωματικών εργασιών των μεταπτυχιακών φοιτητών και ορίζει τον επιβλέποντα ανά εργασία,
διαπιστώνει την επιτυχή ολοκλήρωση της φοίτησης και απονέμει το Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών.
Η Συντονιστική Επιτροπή (ΣΕ) του ΠΜΣ, η οποία αποτελείται από τον Διευθυντή του ΠΜΣ και τέσσερα (4) μέλη Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού (Δ.Ε.Π.) του Τμήματος και ομότιμους καθηγητές, που έχουν συναφές γνωστικό αντικείμενο με αυτό του ΠΜΣ και αναλαμβάνουν διδακτικό έργο στο ΠΜΣ. Η Σ.Ε. είναι αρμόδια για την παρακολούθηση και τον συντονισμό της λειτουργίας του προγράμματος. Στις αρμοδιότητές της περιλαμβάνονται
η οικονομική διαχείριση του ΠΜΣ,
η έγκριση χορήγησης υποτροφιών, ανταποδοτικών ή μη, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην απόφαση ίδρυσης του ΠΜΣ και τον Κανονισμό μεταπτυχιακών και διδακτορικών σπουδών, σχεδιασμός για τροποποίηση του προγράμματος σπουδών, το οποίο υποβάλλει προς τη Συνέλευση του Τμήματος,
η εισήγηση προς τη Συνέλευση του Τμήματος ανακατανομής μαθημάτων μεταξύ των ακαδημαϊκών εξαμήνων, καθώς και θέματα που σχετίζονται με την ποιοτική αναβάθμιση του προγράμματος σπουδών.
Ο/Η Διευθυντής/τρια του ΠΜΣ: προέρχεται από τα μέλη Δ.Ε.Π. του Τμήματος κατά προτεραιότητα βαθμίδας Καθηγητή ή Αναπληρωτή Καθηγητή και ορίζεται με απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος για διετή θητεία, με δυνατότητα ανανέωσης χωρίς περιορισμό. Έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες:
προεδρεύει της Σ.Ε., συντάσσει την ημερήσια διάταξη και συγκαλεί τις συνεδριάσεις της,
εισηγείται τα θέματα που αφορούν στην οργάνωση και λειτουργία του ΠΜΣ προς τη Συνέλευση του Τμήματος,
εισηγείται προς τη Σ.Ε. και τα λοιπά όργανα του ΠΜΣ και του Α.Ε.Ι. θέματα σχετικά με την αποτελεσματική λειτουργία του ΠΜΣ,
είναι Επιστημονικός Υπεύθυνος του προγράμματος και ασκεί τις αντίστοιχες αρμοδιότητες,
παρακολουθεί την υλοποίηση των αποφάσεων των οργάνων του ΠΜΣ και του Εσωτερικού Κανονισμού μεταπτυχιακών και διδακτορικών προγραμμάτων σπουδών, καθώς και την εκτέλεση του προϋπολογισμού του ΠΜΣ,
ασκεί οποιαδήποτε άλλη αρμοδιότητα, η οποία ορίζεται στην απόφαση ίδρυσης του ΠΜΣ.
To ΠΜΣ «Έρευνα και Βιώσιμη Εκμετάλλευση Ορυκτών Πόρων» υποστηρίζεται από Γραμματεία του Προγράμματος που είναι εγκατεστημένη στο Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του ΕΚΠΑ και βρίσκεται υπό την επιστασία της Γραμματείας του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του ΕΚΠΑ. Η Γραμματεία του ΠΜΣ έχει ως καθήκον τη γραμματειακή υποστήριξη του ΠΜΣ, όπως την προετοιμασία της διαδικασίας εισδοχής υποψηφίων, την τήρηση των οικονομικών στοιχείων του Προγράμματος, τη γραμματειακή υποστήριξη της ΣΕ, την καταχώριση βαθμολογιών κ.λπ.
Κατηγορίες και Αριθμός Εισακτέων
Στο ΠΜΣ γίνονται δεκτοί πτυχιούχοι Πανεπιστημίων, των Τμημάτων Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος, Γεωλογίας, Μηχανικών Ορυκτών Πόρων και των Σχολών Μεταλλειολόγων – Μεταλλουργών Μηχανικών, και Μηχανικών Ορυκτών πόρων, και συναφών Τμημάτων της ημεδαπής ή Τμημάτων αναγνωρισμένων ομοταγών ιδρυμάτων της αλλοδαπής, καθώς και πτυχιούχοι Τμημάτων Τ.Ε.Ι. συναφούς γνωστικού αντικειμένου.
Ο ανώτατος αριθμός των εισακτέων φοιτητών/τριών στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών ορίζεται σε είκοσι (20) συνολικά. Ο ανώτατος αριθμός εισακτέων προσδιορίζεται σύμφωνα με τον αριθμό των διδασκόντων του ΠΜΣ και την αναλογία φοιτητών-διδασκόντων, την υλικοτεχνική υποδομή, τις αίθουσες διδασκαλίας, την απορρόφηση των διπλωματούχων από την αγορά εργασίας.
Επιπλέον του αριθμού εισακτέων γίνεται δεκτό ένα (1) μέλος των κατηγοριών Ε.Ε.Π., Ε.ΔΙ.Π. και Ε.Τ.Ε.Π. κατ’ έτος, εφόσον το έργο που επιτελεί στο Ίδρυμα είναι συναφές με το γνωστικό αντικείμενο του ΠΜΣ.
Οι υπότροφοι του ΙΚΥ, οι αλλοδαποί υπότροφοι του ελληνικού κράτους, για το ίδιο ή συναφές γνωστικό αντικείμενο με αυτό του ΠΜΣ, εφόσον πληρούν τους όρους και τις προϋποθέσεις εισαγωγής στο Πρόγραμμα γίνονται δεκτοί χωρίς εξετάσεις.
Κριτήρια Επιλογής Εισακτέων - Διαδικασία Επιλογής και Εισαγωγής
Η επιλογή των φοιτητών/τριών γίνεται σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, τον Κανονισμό Μεταπτυχιακών και Διδακτορικών Σπουδών ΕΚΠΑ και τις προβλέψεις του παρόντος Κανονισμού.
Κάθε Μάιο, με απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Ε.Κ.Π.Α, δημοσιεύεται και αναρτάται στην ιστοσελίδα του Τμήματος και του Ιδρύματος προκήρυξη για την εισαγωγή μεταπτυχιακών φοιτητών/τριών στο ΠΜΣ. Οι σχετικές αιτήσεις μαζί με τα απαραίτητα δικαιολογητικά κατατίθενται στη Γραμματεία του ΠΜΣ, σε προθεσμία που ορίζεται κατά την προκήρυξη και μπορεί να παραταθεί με απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος.
Η Συνέλευση του Τμήματος αναθέτει στη Σ.Ε. τη διαδικασία επιλογής των εισακτέων.
Απαραίτητα δικαιολογητικά είναι:
Αίτηση συμμετοχής
Βιογραφικό σημείωμα
Φωτοτυπία δύο όψεων της αστυνομικής ταυτότητας
Αντίγραφο πτυχίου ή βεβαίωση περάτωσης σπουδών
Αναλυτική βαθμολογία προπτυχιακών μαθημάτων
Πιστοποιητικό γλωσσομάθειας αγγλικής γλώσσας, επιπέδου τουλάχιστον Β2. Σε περίπτωση που ο υποψήφιος δεν διαθέτει τίτλους ή ισοδύναμα πιστοποιητικά γνώσης της Αγγλικής, έχει τη δυνατότητα να αιτηθεί την πιστοποίηση του επιπέδου των γνώσεων του με γραπτές και προφορικές εξετάσεις ενώπιον Ειδικής Εξεταστικής Επιτροπής η οποία ορίζεται από τη ΣΕ.
Συστατικές επιστολές
Επιστημονικές δημοσιεύσεις, εάν υπάρχουν
Αποδεικτικά επαγγελματικής ή ερευνητικής δραστηριότητας, εάν υπάρχουν
Πιστοποιητικό ελληνομάθειας ή επαρκής, διαπιστωμένη από τη ΣΕ, γνώση της ελληνικής γλώσσας για αλλοδαπούς υποψήφιους.
Αναγνώριση ακαδημαϊκού τίτλου σπουδών της αλλοδαπής. Οι σχετικές διαδικασίες περιγράφονται αναλυτικά στον Κανονισμό του ΠΜΣ και καθορίζονται από την ισχύουσα νομοθεσία.
Πιστοποιητικά γνώσεων πληροφορικής, επιμορφωτικών σεμιναρίων σχετικών με τα αντικείμενα σπουδών κ.λπ.
Η αξιολόγηση των υποψηφίων και η επιλογή των εισακτέων γίνεται με βάση τα ακόλουθα κριτήρια:
Βαθμός πτυχίου (ποσοστό 30%)
Βαθμός σε προπτυχιακά μαθήματα συναφούς γνωστικού αντικειμένου με το ΠΜΣ. (ποσοστό 10%)
Βαθμός της πτυχιακής ή διπλωματικής εργασίας συναφούς γνωστικού αντικειμένου με το ΠΜΣ. (εάν υπάρχει) (ποσοστό 10%)
Γνώση άλλων ξένων γλωσσών (ποσοστό 5%)
Σχετική ερευνητική δραστηριότητα, επιστημονικές δημοσιεύσεις, συμμετοχή σε συνέδρια (ποσοστό 5%)
Σχετική επαγγελματική δραστηριότητα (ποσοστό 5%)
Κατοχή μεταπτυχιακού ή διδακτορικού διπλώματος (ποσοστό 5%)
Προφορική συνέντευξη σε τριμελή επιτροπή οριζόμενη από τη Σ.Ε. (ποσοστό 30%)
Με βάση τα συνολικά κριτήρια, η Σ.Ε. καταρτίζει τον πίνακα αξιολόγησης των φοιτητών/τριών και τον καταθέτει προς έγκριση στη Συνέλευση.
Οι επιτυχόντες/ουσες θα πρέπει να εγγραφούν στη Γραμματεία του ΠΜΣ εντός τριάντα (30) ημερών από την απόφαση της Συνέλευσης. Σε περίπτωση ισοβαθμίας (με μαθηματική στρογγυλοποίηση στην ακέραιη μονάδα της κλίμακας 100), εισάγονται οι ισοβαθμήσαντες υποψήφιοι, σε ποσοστό που δεν υπερβαίνει το 10% του ανώτατου αριθμού εισακτέων.
Σε περίπτωση μη εγγραφής ενός ή περισσοτέρων φοιτητών/τριών, θα κληθούν να εγγραφούν στο ΠΜΣ οι επιλαχόντες/ουσες (αν υπάρχουν), με βάση τη σειρά τους στον εγκεκριμένο αξιολογικό πίνακα.
Διακοπή και Αναστολή Φοίτησης
Υπάρχει δυνατότητα μερικής φοίτησης, έπειτα από αιτιολογημένη αίτηση του φοιτητή και έγκριση από τη Συνέλευση.
Δικαίωμα υποβολής αίτησης για μερική φοίτηση έχουν:
οι φοιτητές που αποδεδειγμένα εργάζονται τουλάχιστον είκοσι (20) ώρες την εβδομάδα,
οι φοιτητές με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες,
οι φοιτητές που είναι παράλληλα αθλητές και κατά τη διάρκεια των σπουδών τους ανήκουν σε αθλητικά σωματεία εγγεγραμμένα στο ηλεκτρονικό μητρώο αθλητικών σωματείων του άρθρου 142 του ν. 4714/2020 (Α’ 148), που τηρείται στη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού (Γ.Γ.Α.) Οι ειδικότερες προϋποθέσεις αναφέρονται αναλυτικά στον Κανονισμό του Προγράμματος.
Η διάρκεια της μερικής φοίτησης δεν υπερβαίνει τα έξι (6) ακαδημαϊκά εξάμηνα. Εφαρμόζεται και στην περίπτωση αυτή η ανώτατη διάρκεια φοίτησης.
Υπάρχει δυνατότητα παράτασης, έπειτα από αιτιολογημένη αίτηση του φοιτητή και έγκριση από τη Συνέλευση ή την Επιτροπή Προγράμματος Σπουδών. Η παράταση δεν υπερβαίνει τον αριθμό εξαμήνων της κανονικής φοίτησης του ΠΜΣ. Έτσι, ο ανώτατος επιτρεπόμενος χρόνος ολοκλήρωσης των σπουδών ορίζεται στα έξι (6) ακαδημαϊκά εξάμηνα.
Οι φοιτητές/τριες που δεν έχουν υπερβεί το ανώτατο όριο φοίτησης, έπειτα από αιτιολογημένη αίτησή τους προς τη Συνέλευση του Τμήματος, δύνανται να διακόψουν τη φοίτησή τους για χρονική περίοδο που δεν υπερβαίνει τα δύο (2) συνεχόμενα εξάμηνα. Αναστολή φοίτησης χορηγείται για σοβαρούς λόγους. Η αίτηση πρέπει να είναι αιτιολογημένη και να συνοδεύεται από όλα τα σχετικά δικαιολογητικά αρμόδιων δημόσιων αρχών ή οργανισμών, από τα οποία αποδεικνύονται οι λόγοι αναστολής φοίτησης. Η φοιτητική ιδιότητα αναστέλλεται κατά τον χρόνο διακοπής της φοίτησης και δεν επιτρέπεται η συμμετοχή σε καμία εκπαιδευτική διαδικασία. Τα εξάμηνα αναστολής της φοιτητικής ιδιότητας δεν προσμετρώνται στην προβλεπόμενη ανώτατη διάρκεια κανονικής φοίτησης.
Τουλάχιστον δύο εβδομάδες πριν από το πέρας της αναστολής φοίτησης, ο/η φοιτητής /τρια υποχρεούται να επανεγγραφεί στο πρόγραμμα για να συνεχίσει τις σπουδές του/της με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του/της ενεργού φοιτητή/τριας. Οι φοιτητές/τριες δύνανται με αίτησή τους να διακόψουν την αναστολή φοίτησης και να επιστρέψουν στο Πρόγραμμα μόνο στην περίπτωση που έχουν αιτηθεί αναστολή φοίτησης για δύο συνεχόμενα ακαδημαϊκά εξάμηνα. Η αίτηση διακοπής της αναστολής φοίτησης πρέπει να κατατίθεται το αργότερο δύο εβδομάδες πριν από την έναρξη του δεύτερου εξαμήνου της αναστολής.
Η διάρκεια αναστολής ή παράτασης του χρόνου φοίτησης συζητείται και εγκρίνεται κατά περίπτωση από τη Σ.Ε., η οποία και εισηγείται στη Συνέλευση του Τμήματος.